Een hypotheek waarmee 65-plussers de overwaarde op hun huis kunnen verzilveren en dat geld als aanvulling op hun pensioen kunnen gebruiken. Deze ‘zorghypotheek’ is de conclusie van de Taskforce Verzilveren, een club van hypotheekaanbieders, pensioenfondsen, belangenorganisaties en het ministerie van Binnenlandse Zaken.

‘Nederlander is steenrijk maar geldarm’

De Taskforce Verzilveren laat in het rapport ‘Eigen haard is zilver waard’ zien dat veel gepensioneerden extra financiële armslag goed kunnen gebruiken of hard nodig hebben, maar niet in staat zijn om de overwaarde van hun huis te gelde te maken. “Zij zijn als het ware steenrijk maar geldarm, ze kunnen de stenen niet gebruiken om het (pensioen)inkomen aan te vullen of om grote uitgaven te financieren, bijvoorbeeld om de woning aan te passen of extra zorg aan huis te regelen.” Uitgangspunt voor de Taskforce Verzilveren is dat het huis niet hoeft te worden verkocht. Mensen willen zo lang mogelijk zelfstandig en zelfredzaam in het eigen huis blijven wonen. Deze wens komt overeen met het collectieve belang van kostenbeheersing in de zorg en is in lijn met de toenemende eisen aan de kwaliteit van leven bij het ouder worden.

Overwaarde vooral bij 50-plussers

Hoe ouder men wordt, hoe hoger het bedrag aan eigen geld is dat in het eigen huis vastligt. De 50-plussers hebben een aandeel van bijna 80% in de totale overwaarde in Nederlandse huizen. De huidige gepensioneerden hebben circa 38% van de totale overwaarde in bezit, met een gemiddelde overwaarde per huis van 257.000 euro. De potentie om te verzilveren is aanwezig, maar nauwelijks te benutten omdat banken en andere geldverstrekkers hier niet of nauwelijks meer in voorzien. Veel 65-plussers hebben maar een kleine buffer aan beschikbaar eigen geld of hebben een laag inkomen: 437.000 huishoudens hebben een vermogen onder de belastingvrije drempel, 332.000 huishoudens hebben een bruto inkomen dat minder is dan modaal en voor 223.000 huishoudens geldt beide. Voor sommige van deze huishoudens kan verzilveren van de overwaarde wel de vaak hoognodige extra armslag geven.

Omkeerhypotheek

In de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk wordt de mogelijkheid om te verzilveren wel aangeboden en benut. Veelal via een omkeerhypotheek of ‘verkoop-en-terughuur’ constructie. In beide gevallen krijgt de huiseigenaar een voorschot op de toekomstige verkoopopbrengst van zijn huis. De huiseigenaar ontvangt een bedrag ineens en kan deels de toekomstige rente of huur financieren. Bij de omkeerhypotheek blijft de bewoner de eigenaar, en bij ‘verkoop-en-terughuur’ verandert het eigendom, waardoor de voormalige huiseigenaar huurder wordt.

Vertrouwen

De Taskforce erkent dat vertrouwen in de complexe verzilverproducten een noodzakelijke voorwaarde is om de markt voor het verzilveren van de waarde van het huis in Nederland tot ontwikkeling te brengen. Het is daarom van belang, dat dergelijke producten voor consumenten begrijpelijk en door en door betrouwbaar zijn. Dit pleit voor gezamenlijke voorlichting van maatschappelijke organisaties en financiële partijen.
Minister Blok van Wonen is positief over het plan, maar legt de uitvoering ervan bij de aanbieders.